رأي شماره 430 هيأت عمومي ديوان عدالت اداري با موضوع اقدام اشخاص و دستگاهها نسبت به تخريب سنگ قبور شه
رأي شماره 430 هيأت عمومي ديوان عدالت اداري با موضوع اقدام اشخاص و دستگاهها نسبت به تخريب سنگ قبور شهدا و تعويض آن در صورت عدم رضايت صاحبان آنها خلاف موازين شرع است
شماره هـ/88/477 19/10/1390
تاريخ دادنامه: 5/10/1390 شماره دادنامه: 430 کلاسه پرونده: 88/477
مرجع رسيدگي: هيأت عمومي ديوان عدالت اداري
شاكي: آقاي داود براتي
موضوع شکايت و خواسته: ابطال بند 11ـ2 آييننامه شماره 9495/ت24465هـ ـ 5/3/1381 هيأت وزيران
گردش کار: جدول پيوست مصوبه شماره 9495/ت24465هـ ـ 5/3/1381 هيأت وزيران تحت عنوان «آييننامه طرح ترويج فرهنگ ايثار و شهادت و بزرگداشت ياد شهيدان و تجليل از ايثارگران حماسه دفاع مقدس و اعطاي تسهيلات فرهنگي و هنري به خانوادههاي معظم شاهد و ايثارگران» كه شرح فعاليتهاي طرح ترويج فرهنگ ايثار و شهادت موضوع بند د ماده 159 قانون برنامه سوم توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي جمهوري اسلامي ايران را ذكر كرده و در بند 11ـ2 آن مقرر شده است كه:
«حفظ و نگهداري و ساماندهي امور گلزارهاي شهدا و دفاتر و واحدهاي فرهنگي دفاع مقدس از طريق عمران و آبادي، تكميل شناسنامه فرهنگي، ثبت نشان ويژه بر روي نقشههاي جغرافيايي و تابلوهاي شهري و بين شهري و ايجاد واحدهاي فرهنگي در محل گلزارها »
آقاي داود براتي به موجب دادخواست تقديمي، ابطال بند 11ـ2 از جدول پيوست مصوبه به شرح مذكور را خواستار شده است و ادعا ميكند كه اين بند از مصوبه از حدود اختيارات هيأت وزيران خارج است و باعث تخريب قبور شهدا، سنگ نوشتهها و همچنين تابلوهاي منصوب بر سر قبور شهداست و با موازين شرعي نيز مغايرت دارد و ابطال آن را خواستار شده است.
در پاسخ به شكايت شاكي، مشاور و مديركل دفتر امور حقوقي دولت به موجب لايحه شماره 251795/6505ـ17/12/1388 توضيح داده است كه:
«1ـ به موجب ماده 38 قانون ديوان عدالت اداري «ذكر موارد مغايرت مصوبه با شرع يا قانون يا خروج از اختيارات در درخواست ابطال مصوبات ضروري است. در حالي كه در دادخواست تقديمي، از طرفي ابطال كل «آييننامه طرح ترويج فرهنگ ايثار و شهادت ...» تقاضاشده و ماده يا مواد خاص، مورد اشاره قرار نگرفته است و از سوي ديگر هيچ مستند قانوني كه مصوبه دولت مغاير با آن باشد ذكر نشده است.
2ـ در مورد بند 11ـ2 جدول ضميمه آييننامه يادشده كه به لحاظ مفاد آن با درخواست تقديمي مرتبط است لازم به ذكر است كه از يك طرف اين بند در اجراي حكم قانوني موضوع بند (د) ماده (159) قانون برنامه سوم توسعه به تصويب هيأت وزيران رسيده است و از طرف ديگر اساساً مفاد اين بند كه ناظر بر انجام پارهاي اقدامات اجرايي است مغايرتي با قوانين ندارد.
3ـ نكته قابل توجه آن كه استمرار اجراي طرح ياد شده به صراحت بند (ك) ماده (106) قانون برنامه چهارم توسعه ... مورد تاكيد قانونگذار قرار گرفته است.
4ـ با عنايت به مفاد شكايت و نيز دفاعيات بنياد شهيد و امور ايثارگران و سوابق مربوط، ايراد و اعتراض شاكي ناظر بر عمليات و اقدامات اجرايي است كه در بهشت زهرا (س) در مورد تعدادي از قبور شهدا صورت گرفته و از اين جهت لازم است به طرق قانوني مربوط غير از راهكار تقاضاي ابطال مصوبه اقدام كنند.»
قائم مقام دبير شـوراي نگهبان قانون اساسي نيز بـه موجب نامه شـماره 40051/30/89 ـ21/7/1389 اعلام كرده است كه:
«موضوع بند 11ـ2 از مصوبه شماره 9495/ت24465 مورخ 5/3/1381 هيأت وزيران، در جلسه مورخ 14/7/1389 فقهاي شوراي نگهبان مورد بحث و بررسي قرار گرفت و نظر فقهاي معظم به شرح زير اعلام ميشود:
اصل ساماندهي كه در مصوبه آمده است خلاف موازين شرع شناخته نشد. اما اقدام اشخاص و دستگاهها نسبت به تخريب سنگ قبور شهداء و تعويض آن در صورت عدم رضايت صاحبان آنها خلاف موازين شرع ميباشد.»
هيأت عمومي ديوان عدالت اداري در تاريخ ياد شده با حضور رؤسا، مستشاران و دادرسان عليالبدل شعب ديوان تشکيل شد. پس از بحث و بررسي، با اکثريت آراء به شرح آينده به صدور رأي مبادرت ميکند.
رأي هيأت عمومي
اولاً: نظر به اين كه قـائم مقام دبير شوراي نگـهبان به موجب نامه شـماره 40051/30/89 مورخ 21/7/1389 اعلام كرده است كه « اصل ساماندهي كه در مصوبه آمده خلاف موازين شرع شناخته نشد. اما اقداماشخاص و دستگاهها نسبت به تخريب سنگ قبور شهدا و تعويض آن در صورت عدم رضايت صاحبان آنها خلاف موازين شرع ميباشد.» بند 11ـ2 مصوبه شماره 9495/ت24465هـ ـ 5/3/1381 هيأت وزيران با توجه به فراز اول نظريه فقهاي شوراي نگهبان قابل ابطال تشخيص داده نميشود. بديهي است با توجه به فراز دوم نظريه مذكور، اقدام اشخاص و دستگاهها نسبت به تخريب سنگ قبور شهدا و تعويض آن در صورت عدم رضايت صاحبان آنها خلاف موازين شرع است.
ثانياً: نظر به اين كه به موجب بند د ماده 159 قانون برنامه سوم توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي جمهوري اسلامي ايران مصوب 17/1/1379، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي موظف شده است به منظور ترويج فرهنگ ايثار و شهادت و بزرگداشت ياد شهيدان و تجليل از ايثارگران و حماسه دفاع مقدس و اعطاي تسهيلات ويژه در فعاليتهاي فرهنگي هنري به خانوادههاي معظم شاهد و ايثارگران با همكاري بنياد شهيد انقلاب اسلامي و بنياد مستضعفان و جانبازان انقلاب اسلامي و بنياد حفظ آثار و ارزشهاي مقدس، طرح مناسبي را تهيه و به هيأت وزيران ارائه كند و در همين راستا هيأت وزيران به موجب مصوبه شماره 9495/ت24465هـ ـ 5/3/1381 آييننامه طرح ترويج فرهنگي ايثار و شهادت و بزرگداشت ياد شهيدان و تجليل از ايثارگران حماسه دفاع مقدس و اعطاي تسهيلات فرهنگي و هنري به خانوادههاي معظم شاهد و ايثاگران را به تصويب رسانده است و در ماده 6 آييننامه، فعاليتهاي مورد نظر به موارد مذكور در جدول پيوست تصويبنامه موكول شده است و بند 11ـ2 از جدول شرح فعاليتهاي طرح ترويج فرهنگ ايثار و شهادت به حفظ و نگهداري و ساماندهي امور گلزار شهدا و دفاتر و واحدهاي فرهنگي دفاع مقدس از طريق عمران و آبادي تصريح شده است و از سويي در بند ك ماده 106 قانون برنامه چهارم توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي جمهوري اسلامي ايرانمصوب سال 1383 دولت مكلف شده است، اقدام لازم در جهت استمرار اجراي طرح ترويج فرهنگ ايثار و شهادت معمول دارد، بنا به مراتـب فوق بند 11ـ2 از آييننامه مورد اعتـراض، در حدود اختيارات هيأت وزيران صادر شده است، با قانون مغايرتي ندارد و قابل ابطال تشخيص داده نميشود.
رئيس هيأت عمومي ديوان عدالت اداري ـ محمدجعفر منتظري
شماره هـ/88/477 19/10/1390
تاريخ دادنامه: 5/10/1390 شماره دادنامه: 430 کلاسه پرونده: 88/477
مرجع رسيدگي: هيأت عمومي ديوان عدالت اداري
شاكي: آقاي داود براتي
موضوع شکايت و خواسته: ابطال بند 11ـ2 آييننامه شماره 9495/ت24465هـ ـ 5/3/1381 هيأت وزيران
گردش کار: جدول پيوست مصوبه شماره 9495/ت24465هـ ـ 5/3/1381 هيأت وزيران تحت عنوان «آييننامه طرح ترويج فرهنگ ايثار و شهادت و بزرگداشت ياد شهيدان و تجليل از ايثارگران حماسه دفاع مقدس و اعطاي تسهيلات فرهنگي و هنري به خانوادههاي معظم شاهد و ايثارگران» كه شرح فعاليتهاي طرح ترويج فرهنگ ايثار و شهادت موضوع بند د ماده 159 قانون برنامه سوم توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي جمهوري اسلامي ايران را ذكر كرده و در بند 11ـ2 آن مقرر شده است كه:
«حفظ و نگهداري و ساماندهي امور گلزارهاي شهدا و دفاتر و واحدهاي فرهنگي دفاع مقدس از طريق عمران و آبادي، تكميل شناسنامه فرهنگي، ثبت نشان ويژه بر روي نقشههاي جغرافيايي و تابلوهاي شهري و بين شهري و ايجاد واحدهاي فرهنگي در محل گلزارها »
آقاي داود براتي به موجب دادخواست تقديمي، ابطال بند 11ـ2 از جدول پيوست مصوبه به شرح مذكور را خواستار شده است و ادعا ميكند كه اين بند از مصوبه از حدود اختيارات هيأت وزيران خارج است و باعث تخريب قبور شهدا، سنگ نوشتهها و همچنين تابلوهاي منصوب بر سر قبور شهداست و با موازين شرعي نيز مغايرت دارد و ابطال آن را خواستار شده است.
در پاسخ به شكايت شاكي، مشاور و مديركل دفتر امور حقوقي دولت به موجب لايحه شماره 251795/6505ـ17/12/1388 توضيح داده است كه:
«1ـ به موجب ماده 38 قانون ديوان عدالت اداري «ذكر موارد مغايرت مصوبه با شرع يا قانون يا خروج از اختيارات در درخواست ابطال مصوبات ضروري است. در حالي كه در دادخواست تقديمي، از طرفي ابطال كل «آييننامه طرح ترويج فرهنگ ايثار و شهادت ...» تقاضاشده و ماده يا مواد خاص، مورد اشاره قرار نگرفته است و از سوي ديگر هيچ مستند قانوني كه مصوبه دولت مغاير با آن باشد ذكر نشده است.
2ـ در مورد بند 11ـ2 جدول ضميمه آييننامه يادشده كه به لحاظ مفاد آن با درخواست تقديمي مرتبط است لازم به ذكر است كه از يك طرف اين بند در اجراي حكم قانوني موضوع بند (د) ماده (159) قانون برنامه سوم توسعه به تصويب هيأت وزيران رسيده است و از طرف ديگر اساساً مفاد اين بند كه ناظر بر انجام پارهاي اقدامات اجرايي است مغايرتي با قوانين ندارد.
3ـ نكته قابل توجه آن كه استمرار اجراي طرح ياد شده به صراحت بند (ك) ماده (106) قانون برنامه چهارم توسعه ... مورد تاكيد قانونگذار قرار گرفته است.
4ـ با عنايت به مفاد شكايت و نيز دفاعيات بنياد شهيد و امور ايثارگران و سوابق مربوط، ايراد و اعتراض شاكي ناظر بر عمليات و اقدامات اجرايي است كه در بهشت زهرا (س) در مورد تعدادي از قبور شهدا صورت گرفته و از اين جهت لازم است به طرق قانوني مربوط غير از راهكار تقاضاي ابطال مصوبه اقدام كنند.»
قائم مقام دبير شـوراي نگهبان قانون اساسي نيز بـه موجب نامه شـماره 40051/30/89 ـ21/7/1389 اعلام كرده است كه:
«موضوع بند 11ـ2 از مصوبه شماره 9495/ت24465 مورخ 5/3/1381 هيأت وزيران، در جلسه مورخ 14/7/1389 فقهاي شوراي نگهبان مورد بحث و بررسي قرار گرفت و نظر فقهاي معظم به شرح زير اعلام ميشود:
اصل ساماندهي كه در مصوبه آمده است خلاف موازين شرع شناخته نشد. اما اقدام اشخاص و دستگاهها نسبت به تخريب سنگ قبور شهداء و تعويض آن در صورت عدم رضايت صاحبان آنها خلاف موازين شرع ميباشد.»
هيأت عمومي ديوان عدالت اداري در تاريخ ياد شده با حضور رؤسا، مستشاران و دادرسان عليالبدل شعب ديوان تشکيل شد. پس از بحث و بررسي، با اکثريت آراء به شرح آينده به صدور رأي مبادرت ميکند.
رأي هيأت عمومي
اولاً: نظر به اين كه قـائم مقام دبير شوراي نگـهبان به موجب نامه شـماره 40051/30/89 مورخ 21/7/1389 اعلام كرده است كه « اصل ساماندهي كه در مصوبه آمده خلاف موازين شرع شناخته نشد. اما اقداماشخاص و دستگاهها نسبت به تخريب سنگ قبور شهدا و تعويض آن در صورت عدم رضايت صاحبان آنها خلاف موازين شرع ميباشد.» بند 11ـ2 مصوبه شماره 9495/ت24465هـ ـ 5/3/1381 هيأت وزيران با توجه به فراز اول نظريه فقهاي شوراي نگهبان قابل ابطال تشخيص داده نميشود. بديهي است با توجه به فراز دوم نظريه مذكور، اقدام اشخاص و دستگاهها نسبت به تخريب سنگ قبور شهدا و تعويض آن در صورت عدم رضايت صاحبان آنها خلاف موازين شرع است.
ثانياً: نظر به اين كه به موجب بند د ماده 159 قانون برنامه سوم توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي جمهوري اسلامي ايران مصوب 17/1/1379، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي موظف شده است به منظور ترويج فرهنگ ايثار و شهادت و بزرگداشت ياد شهيدان و تجليل از ايثارگران و حماسه دفاع مقدس و اعطاي تسهيلات ويژه در فعاليتهاي فرهنگي هنري به خانوادههاي معظم شاهد و ايثارگران با همكاري بنياد شهيد انقلاب اسلامي و بنياد مستضعفان و جانبازان انقلاب اسلامي و بنياد حفظ آثار و ارزشهاي مقدس، طرح مناسبي را تهيه و به هيأت وزيران ارائه كند و در همين راستا هيأت وزيران به موجب مصوبه شماره 9495/ت24465هـ ـ 5/3/1381 آييننامه طرح ترويج فرهنگي ايثار و شهادت و بزرگداشت ياد شهيدان و تجليل از ايثارگران حماسه دفاع مقدس و اعطاي تسهيلات فرهنگي و هنري به خانوادههاي معظم شاهد و ايثاگران را به تصويب رسانده است و در ماده 6 آييننامه، فعاليتهاي مورد نظر به موارد مذكور در جدول پيوست تصويبنامه موكول شده است و بند 11ـ2 از جدول شرح فعاليتهاي طرح ترويج فرهنگ ايثار و شهادت به حفظ و نگهداري و ساماندهي امور گلزار شهدا و دفاتر و واحدهاي فرهنگي دفاع مقدس از طريق عمران و آبادي تصريح شده است و از سويي در بند ك ماده 106 قانون برنامه چهارم توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي جمهوري اسلامي ايرانمصوب سال 1383 دولت مكلف شده است، اقدام لازم در جهت استمرار اجراي طرح ترويج فرهنگ ايثار و شهادت معمول دارد، بنا به مراتـب فوق بند 11ـ2 از آييننامه مورد اعتـراض، در حدود اختيارات هيأت وزيران صادر شده است، با قانون مغايرتي ندارد و قابل ابطال تشخيص داده نميشود.
رئيس هيأت عمومي ديوان عدالت اداري ـ محمدجعفر منتظري
+ نوشته شده در چهارشنبه بیست و هشتم دی ۱۳۹۰ ساعت 16:27 توسط امین بخشی زاده
|
