مقاله در خصوص جنایات خطای محض در قانون مجازات جدید
نویسنده: امین بخشی زاده
تاریخ چاپ: سه شنبه - 19 آذرماه 1392
جهت دریافت فایل پی دی اف در این قسمت کلیک کنید
کسی نیامده جز او سر قرار خودش
نشسته غرق تماشای شیعیان خودش
چه انتظار عجیبی ست اینکه شب تا صبح
کسی قنوت بگیرد به انتظار خودش . . . . .
هوای برفی تبریز - دیشب
در این روزهای سرد و برفی یادی از شهدا کنیم
روح پاکشان درود و صلوات
منبع: crimelaw.ir
یکی از جاهایی که استفاده از این امتیاز کاربرد دارد، وصول مهریه است. وقتی
شوهر از پرداخت مهریه خودداری میکند، زوجه به دنبال هر مالی میگردد که
بتواند آن را در مقابل طلب خود توقیف کند. در چنین وضعی برخی آسوده خیال از
این که مسکن جزو مستثنیات دین است و توقیف نمیشود، سایر اموال خود را
پنهان میکنند، غافل از این که اگر ملک از شأن بدهکار بیشتر باشد، میتوان
آن را توقیف کرد. در ادامه در قالب بررسی یک رای صادره با این موضوع آشنا
میشوید. در این رای اجازه بازداشت مسکن مازاد بر نیاز و شأن عرفی مدیون و
پرداخت دین از محل فروش آن داده شده است.
زوجه برای وصول مهریه خود به مبلغ سه میلیون ریال علیه زوج مبادرت به صدور اجراییه میکند و پس از ابلاغ اجراییه، به تقاضای بستانکار ششدانگ پلاک ثبتی ملک مدیون بازداشت و به مبلغ 449550000 ریال ارزیابی میشود. مهریه نیز به نرخ روز طبق شاخص به مبلغ 137850000 ریال برآورد میشود. مدیون به بازداشت ملک به علت سکونت خود و همسر و سه فرزندش اعتراض میکند و خواستار رفع بازداشت میشود. رییس ثبت به موضوع رسیدگی میکند و به این شرح تصمیم میگیرد: «چون قسمتی از ششدانگ ملک بازداشت شده است، بنابراین مورد، مشمول مستثنیات دین نبوده و بازداشت بلااشکال است. بنابراین اعتراض بدهکار رد میشود». مدیون به این نظر اعتراض میکند و موضوع در هیات نظارت مطرح و منجر به صدور رای به شرح زیر میشود: «با توجه به محتویات پرونده، نظریه رییس ثبت فسخ میشود». اینبار طلبکار به رای هیات نظارت اعتراض میکند و به دنبال آن موضوع در شورای عالی ثبت مطرح میشود و منجر به صدور رایی به این شرح میشود: «با توجه به محتویات پرونده و گزارش کار و با توجه به بهای ملک مطابق صورتجلسه ارزیابی رای هیات نظارت نتیجتا فسخ میشود».
با توجه به آرا و نظریه صادر شده از هیات نظارت و شورای عالی ثبت و همچنین نظر رییس اجرا، ذکر نکات زیر ضرروی است:
مبنا و مستند نظر رییس ثبت این است که چون قسمتی از ملک توقیف شده است، بنابراین مورد مشمول مستثنیات دین نیست و بازداشت آن بلااشکال تشخیص داده میشود.
در ماده 513 عنوان شده:
هرگاه شخصي را كه شبانه و بهطور مشكوكي از محل اقامتش فراخوانده و بيرون بردهاند، مفقود شود، دعوتكننده، ضامن ديه اوست مگر اينكه ثابت كند كه دعوتشده زنده است يا اگر فوت كرده به مرگ عادي يا علل قهري بوده كه ارتباطي به او نداشته است يا اگر كشته شده ديگري او را به قتل رسانده است. اين حكم در مورد كسي كه با حيله يا تهديد يا هر طريق ديگري، كسي را بربايد و آن شخص مفقود گردد نيز جاري است.
در ماده 621 کتاب تعزیرات نیز آمده است:
هركس به قصد مطالبه وجه يا مال يا به قصد انتقام يا به هر منظور ديگر به عنف يا تهديد يا حيله يا به هر نحو ديگر شخصا" يا توسط ديگري شخصي را بربايد يا مخفي كند به حبس از پنج تا پانزده سال محكوم خواهد شد.
سوال:
سوال این است که آیا در خصوص این مواد، مقررات تعدد جرم راه دارد یا نه؟ اگر راه دارد چگونه عمل می شود؟
ضمیمه:
فصل پنجم ـ تعدد جرم
ماده 131- در جرائم موجب تعزير هرگاه رفتار واحد، داراي عناوين مجرمانه متعدد باشد، مرتكب به مجازات اشد محكوم ميشود.
ماده 132- در جرائم موجب حد، تعدد جرم، موجب تعدد مجازات است مگر در مواردي كه جرائم ارتكابي و نيز مجازات آنها يكسان باشد.
تبصره 1- چنانچه مرتكب به اعدام و حبس يا اعدام و تبعيد محكوم گردد، تنها اعدام اجراء ميشود.
تبصره 2- چنانچه دو يا چند جرم حدي در راستاي هم و در يك واقعه باشند، فقط مجازات اشد اجراء ميشود؛ مانند تفخيذ در هنگام لواط كه تنها مجازات لواط اجراء ميشود.
تبصره 3- اگر مرد و زني چند بار با يكديگر مرتكب زنا شوند، چنانچه مجازات اعدام و جلد يا رجم و جلد ثابت باشد، تنها اعدام يا رجم حسب مورد اجراء ميشود.
تبصره 4- چنانچه قذف، نسبت به دو يا چند نفر باشد، دو يا چند مجازات اجراء ميگردد.
ماده 133- در تعدد جرائم موجب حد و قصاص، مجازاتها جمع ميشود. لكن چنانچه مجازات حدي، موضوع قصاص را از بين ببرد يا موجب تأخير در اجراي قصاص گردد، اجراي قصاص، مقدم است و در صورت عدم مطالبه فوري اجراي قصاص يا گذشت يا تبديل به ديه، مجازات حدي اجراء ميشود.
ماده 134- در جرائم موجب تعزير هرگاه جرائم ارتكابي بيش از سه جرم نباشد دادگاه براي هر يك از آن جرائم حداكثر مجازات مقرر را حكم ميكند و هرگاه جرائم ارتكابي بيش از سه جرم باشد، مجازات هر يك را بيش از حداكثر مجازات مقرر قانوني مشروط به اينكه از حداكثر به اضافه نصف آن تجاوز نكند، تعيين مينمايد. در هر يك از موارد فوق فقط مجازات اشد قابل اجراء است و اگر مجازات اشد به يكي از علل قانوني تقليل يابد يا تبديل يا غيرقابل اجراء شود، مجازات اشد بعدي اجراء ميگردد.
در هر مورد كه مجازات فاقد حداقل و حداكثر باشد، اگر جرائم ارتكابي بيش از سه جرم نباشد تا يكچهارم و اگر جرائم ارتكابي بيش از سه جرم باشد تا نصف مجازات مقرر قانوني به اصل آن اضافه ميگردد.
تبصره 1- در صورتيكه از رفتار مجرمانه واحد، نتايج مجرمانه متعدد حاصل شود، طبق مقررات فوق عمل ميشود.
تبصره 2- در صورتي كه مجموع جرائم ارتكابي در قانون عنوان مجرمانه خاصي داشته باشد، مقررات تعدد جرم، اعمال نميشود و مرتكب به مجازات مقرر در قانون محكوم ميگردد.
تبصره 3- در تعدد جرم در صورت وجود جهات تخفيف، دادگاه ميتواند مجازات مرتكب را تا ميانگين حداقل و حداكثر و چنانچه مجازات، فاقد حداقل و حداكثر باشد تا نصف آن تقليل دهد.
تبصره 4- مقررات تعدد جرم در مورد جرائم تعزيري درجههاي هفت و هشت اجراء نميشود. اين مجازاتها با هم و نيز با مجازاتهاي تعزيري درجه يك تا شش جمع ميگردد.
ماده 135- در تعدد جرائم موجب حد و تعزير و نيز جرائم موجب قصاص و تعزير مجازاتها جمع و ابتداء حد يا قصاص اجرا ميشود مگر حد يا قصاص، سالب حيات و تعزير، حقالناس يا تعزير معين شرعي باشد و موجب تأخير اجراي حد نيز نشود كه در اين صورت ابتداء تعزير اجراء ميگردد.
تبصره- درصورتی که جرم حدی از جنس جرم تعزیری باشد مانند سرقت حدی و سرقت غیرحدی یا مانند زنا و روابط نامشروع کمتر از زنا، مرتکب فقط به مجازات حدی محکوم میشود و مجازات تعزیری ساقط میگردد، مگر در حد قذف که اگر قذف نسبت به شخصی و دشنام به دیگری باشد، مرتکب به هر دو مجازات محکوم میشود.
طراح:
امین بخشی زاده
ماهر چه داریم و هر چه بر ما میگذرد از حب نفس است و از این انانیت است. «اعدی عدوک نفسک التی بین جنبیک» یک چنین تعبیری است، از همه دشمنها بدتر است، از همه بتها بزرگتر است، مادر بتها است. مادر بتها، بت نفس شماست. از همه بتها بیشتر انسان به این[نفس] عبادت میکند، توجهش به این بیشتر است و تا این بت را نشکند نمیتواند الهی بشود، نمیشود هم بت باشد و هم خدا، این نمیشود هم انانیت باشد و هم الهیت باشد، تا از این بیت، از این بتخانه از این رها نشویم و پشت نکنیم به این بت، و رو نکنیم به خدای تبارک و تعالی و از این خانه خارج نشویم، یک موجودی هستیم به حسب واقع بتپرست و لو به حسب ظاهر خدا پرست باشیم، ما خدا را به لفظ میگوییم و آنکه در دل ما است خود ما است، خدا را هم برای خودمان میخواهیم، اگر خدا هم بخواهیم برای خودمان، لفظا میایستیم و نماز میخوانیم:«ایاک نعبد و ایاک نستعین» میکوییم ولی واقعا عبادت، عبادت نفس است وقتی که توجه به خود باشد، همه جهات خودم باشد، همه چیز را برای خودم بخواهم، همه این گرفتاریهایی که برای بشر است از این نقطه شروع میشود همه این گرفتاریها از انانیت انسان است، تمام جنگهای عالم از این انانیت انسان پیدا میشود.
حضرت امام خمینی (ره)
احمدبن تیمیه در سال 661 ق؛ پنج سال پس از سقوط خلافت بغداد، در حرّان، از توابع شام دیده به جهان گشود و تحصیلات اولیه را تا 17 سالگی در آن سرزمین به پایان برد. ابن کثیر میگوید: در سال 667 ق در حالی که ابن تیمیه بیش از شش سال نداشت، مردم حرّان از جمله پدر او، که از علمای بزرگ شهر(شیخ البلد) بود از ترس حمله مغول شهر را ترک کردند و شهاب الدین عبدالحلیم پدر ابن تیمیه به همراه خانواده روانه دمشق شد.(1)
این كودك همان «احمد بن عبدالحلیم، ابن تیمیه حرّانى» است كه آیین وهابیت، در قرن 12 ه بر اساس افكار و آراء او پىریزى گردید.
شناخت عقاید وهابیان در گرو شناخت ابن تیمیه و آراء و عقاید او است. محمدبن عبدالوهاب مؤسس «وهابیت» بخشى از عقائد او را گرفت، و قسمتهاى دیگر آن را رها كرد و به آن اهمیت نداد. و بدین وسیله فرقه وهابیت را پایهریزی نمود.
در مراسم افتتاحیه این نمایشگاه احمد اوزومجو، مدیرکل سازمان منع سلاحهای شیمیایی و سید عباس عراقچی، معاون امور بینالمللی وزارت امور خارجه و غریب آبادی، سفیر کشورمان در هلند و نماینده دائم نزد سازمان منع سلاحهای شیمیایی حضور داشتند.
در این مراسم اوزومجو با جانبازان حاضر گفتوگو کرد و با قدردانی از حضور و تلاش آنان برای به تصویر کشاندن آثار کاربرد سلاحهای شیمیایی از نزدیک در جریان مشکلات آنان قرار گرفت.
میلاد با سعادت امام موسی کاظم (ع)را خدمت تمام شیعیان جهان تبریک عرض مکنیم.
هر سال تعداد زیادی از ساکنان شهرهای بزرگ و صنعتی زیر بار آلودگی هوا حق تنفس سالم را از دست میدهند و در بسیاری از موارد مرگ نتیجه این تضییع میشود. تا امروز انگشت اتهام عواقب ناشی از آلودگی هوا به هر سویی سرک کشیده از رانندگان گرفته تا کارخانههای ساخت خودرو و اخیرا هم مراکز معاینه فنی اما در این میان آنچه کمتر دیده شده وضعیت افراد متضرر و بیماران از وضعیت آلودگی هوا است.
داشتن حق تنفس سالم از جمله دست اولترین حقوقی است که بشر به آن نیاز دارد. اما آیا در ضایع شدن این حق تصمیم گیران دولت دخالت دارند؟ و آیا اگر آسیبی از وضعیت آلودگی هوا به فردی برسد امکان احقاق حق از سوی محاکم قضایی را دارد؟
نظر به اینکه از زمان طرح دعوی و انجام رسیدگی و صدور حکم و اجرای آن مدت
زمان زیادی سپری می گردد و ازدیاد روز افزون پرونده ها و طولانی شدن جریان
دادرسی ، نیل محکوم له را به محکوم به با تعذر جدی مواجه می نماید و در این
فرصت خوانده تلاش می کند تا اموال خود را انتقال و یا به هر طریقی مخفی
نموده و اجرای حکم را با مشکل مواجه نماید و محکوم له در زمان اجرای حکم با
خواندة بی مال ....
مواجه می گردد ، فلذا قانونگذار به منظور حفظ حقوق مدعی و جلوگیری از این امر تأسیسی را در قانون آئین دادرسی مدنی پیش بینی نموده است تا خواهان قبل از صدور حکم ، به منظور اینکه زمینة اجرای حکم قطعی به جهت عدم شناسایی مال از محکوم علیه متعذر نگردد ، بتواند مال معینِ مورد طلب و یا معادل آن را از اموال خوانده توقیف نماید ، تا در صورتیکه حکم دادگاه به نفع وی صادر گردد اجرای حکم با مشکل نداشتن مال از سوی خوانده مواجه نگردد.
ب : زمان درخواست تأمین خواسته
برای درخواست صدور قرار تأمین خواسته چند فرض وجود دارد . (ماده 108 قانون آئین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی) :
عرض تسلیت به مناسبت شهادت نازگل سیدالشهدا (ع)
شهادت حضرت رقیه
علیهاالسلام
عمه، بابایم
کجاست؟
اسارت دشوار و یتیمی دردی عمیق است. یک سه ساله، چگونه
می تواند تمام رنجِ تشنگی و زخم تازیانه اسارت و از آن بدتر، درد یتیمی را به جان
بخرد، آن هم قلب کوچکِ سه ساله ای که تپیدن را از ضربانِ قلب پدر آموخته و شبی را
بی نوازش او به صبح نرسانده است. امّا... امّا او رقیه حسین است و بزرگی را هم از
او به ارث برده است. رقیه پس از عاشورا، پدر را از عمه سراغ می گیرد و لحظه ای آرام
ندارد، با نگاه های کنجکاوش از هر سو ـ تمام عشقش ـ پدرش را می جوید و سکوتِ عمه،
سؤال او را بی جواب می گذارد و او باز هم می پرسد: «عمه، بابایم
کجاست؟...»
لحظه های بی
قرار
این جا خرابه های شام، منزل گاه اهل بیت پیامبر صلی الله
علیه و آله وسلم است. رقیه با اسیران دیگر وارد خرابه می شوند، اما دیگر تاب دوری
ندارد. پریشان در جست و جوی پدر است. امشب رقیه، فقط پدر و نوازش های پدر را می
خواهد. امشب رقیه علیهاالسلام است و عمه، امشب رقیه علیه السلام است و سر بابا،
امشب ملائک آسمان از غم دختر حسین علیه السلام در جوش و خروشند، امشب شب وداع رقیه
علیهاالسلام و زینب علیهاالسلام است. او در آغوش عمه، بوی پدر را به یاد می آورد و
دستان پر مهر او را احساس می کرد.
بقیه در ادامه مطلب
همایش روز قشر بسیج حقوق دانان با حضور جامعه ی حقوقی استان در دوازده آذرماه هزار و سیصد و نود و دو در سالن صدرای تبریز برگزار شد.
رئیس سازمان بسیج حقوق دانان و رئیس دفتر حمایت از ایثارگران استان با اشاره بر نقش فعال بسیج حقوق دانان گفت : فرهنگ بسیجی یعنی آن مجموعه ی معرفت ها و روش ها و منش ها که میتواند مجموعه های عظیمی را در ملت به وجود بیاورد که تضمین کننده حرکت مستقیم و پایداری اسلامی آن ملت باشد. حاج حسن دلیر اکبری در ادامه به بیان اهم فعالیت های سازمان در یکسال اخیر پرداخته و عنوان کردند تا بحال 896 نفر عضو این سازمان بوده که 25 نفر (اعم از خواهران و برادران) در مقطع دکتری و کارشناسی ارشد و مابقی کارشناسی عضو فعال این سازمان بوده اند.
در ادامه مهمان ویژه این همایش سردار غلام کریمیان تغییر هویت دینی و فرهنگ را هدف دشمنان اسلام قلمداد نموده و پاک کردن نفس و ادامه دادن به نهضت علمی و نرم افزاری و مقاومت اقتصادی را راههای مقابله و مقاومت با این هجمه ها و تهدیدها دانستند.
پس از ایشان حجت الاسلام و المسلمین مالک اژدر شریفی رئیس دادگستری استان بسیج حقوقدانان را اتاق فکر بسیج دانسته و اذعان نمودند که بسیج حقوقدانان وظیفه مهمی برای دفاع از ارزش های انقلابی دارد.
سه نفر از ارائه دهندگان مقالات آقای دکتر محمدزاده در موضوع قانون اساسی و اصول معطل مانده آن و خانم ها ضراب زاده و سلیمانی در موضوع مقالات خود مطالبی ارائه نموده و در آخر مراسم از برخی تلاشگران سازمان بسیج حقوقدانان تجلیل به عمل آمد.
با سلام
شما در خصوص ماده 453 کدوم نظر رو بیشتر قبول دارید و چرا؟
ماده 453- هرگاه دو يا چند نفر به نحو اشتراك مرتكب جنايت موجب ديه گردند، حسب مورد هريك از شركا يا عاقله آنها بهطور مساوي مكلف به پرداخت ديه است
عدهای در خصوص این ماده عبارت «حسب مورد» را به دو حالت تقسیمبندی نمودهاند؛ حالت نخست اینکه ممکن است قتل خطای محض یا شبهعمدی هر دو نفر از شرکا واقع شود در آن صورت ممکن است در مورد خطای محض پای عاقله هم به میان آورده شود. حالت دوم وقتی که جنایت بر عضو به صورت قطع یا جراحت یا سایر آسیب وارده بر منافع اعضا گردد که در این صورت هر دو نفر به طور مساوی باید پاسخگو بوده و مسئولیت خواهند داشت. این عده در خصوص ماده حاضر به مثالی از کتاب جواهرالکلام استناد نمودهاند که در نفر طنابی را در دو طرف مخالف یکدیگر بکشند و اتفاقاً طناب پاره شود و هر دو نفر به شدت بر زمین خورده و منتهی به مرگ آنها گردد و این در صورتی است که آن دو نفر مالک طناب باشند یا هر دو غاصب باشند اما اگر طناب متعلق به یکی از آنها باشد و دیگری غاصب باشد، در آن صورت خون غاصب به هدر خواهد رفت... . (دکتر محمدصالح ولیدی، همان، صفحه 632) لیکن از دیدگاه ما نمیتوان عبارت «حسب مورد» را صرفاً از منظر وقوع نتیجه تفسیر کنیم که اگر جنایت مادون نفس باشد خود مرتکب و اگر جنایت از نوع قتل باشد در این صورت عاقله مسئول باشد. زیرا مسئولیت عاقله در پرداخت دیه صرفاً در خصوص وقوع قتل نیست بلکه در جنایات خطای محض و جنایات شخص نابالغ یا دیوانه نیز عاقله مسئولیت دارد. لذا به نظر ما همانطور که عنوان کردیم منظور مقنن از عبارت «حسب مورد» ظاهراً بیشتر از آنکه به نتیجهی حاصله مربوط باشد، به عنصر معنوی جرم ارتباط دارد؛ به طوری که در جنایات عمدی (که امکان قصاص به هر جهتی وجود ندارد) و نیز جنایات شبهعمد، خود مرتکب مسئول است و در جنایات خطای محض عاقله مسئولیت پرداخت دیه را بر عهده دارد.
نتیجه گیری از فروض سوال:
نظر دکتر محمدصالح ولیدی این است که عبارت «حسب مورد» به نتیجه جرم مربوط می شود که اگر قتل باشد عاقله و اگر جنایت بر عضو باشد خود مرتکب مسئول است
برداشت شخصی بنده این است که عبارت «حسب مورد» به عنصر معنوی جرم مربوط است که اگر شبه عمد یا عمد غیرقابل قصاص باشد خود مرتکب و اگر خطای محض باشد عاقله مسئول است.
نگارنده: امین بخشی زاده
برداشت شما چیست؟ لطفا پاسخ خود را مستند و مستدل بیان بفرمایید.
بسمه تعالی
بسیج سیاسی است ، اما سیاست زده نیست ، سیاسی کار نیست ، جناحی نیست ، بسیج مجاهد است ، اما بی انضباط نیست ، افراطی نیست ، بسیج عمیقا متدین و متعبد است ، اما متحجر نیست ، خرافی نیست ، بسیج با بصیرت است، اما از خود راضی نیست ، بسیج اهل جذب است - گفته ایم جذب حداکثری - اما اهل تسامح در اصول نیست ، بسیج غیور است ، پاسدار خطوط فاصل است ، بسیج طرفدار علم است ، اما علم زده نیست . بسیج متخلص به اخلاق اسلامی است ، اما ریا کار نیست ، بسیج در کار آبادکردن دنیاست ،اما خود اهل دنیا نیست . این شد یک فرهنگ .
فرهنگ بسیج یعنی آن مجموعه ی معرفت ها و روش ها و منش هایی که می تواند مجموعه های عظیمی را در ملت به وجود بیاورد که تضمین کننده ی حرکت مستقیم و پایداری اسلامی آن ملت باشند.
سازمان بسیج حقوقدانان استان آذربایجان شرقی
برگزار میکند:
همایش روز قشر بسیج حقوقدانان استان
(سالروز تصویب قانون اساسی )
(با حضور اساتید و فرهیختگان حقوقی و قضایی استان)
زمان : سه شنبه ۱۲/۹/۹۲
ساعت ۳۰/۹
مکان : بلوار استاد شهریار . اول گلکار . مجتمع صدرا
